Istorijska nasleđa u Beogradu




Stari dvor

Stari Dvor je reprezentativno zdanje u Beogradu, na uglu Ulice Kralja Milana i ulice Dragoslava Jovanovića, čiji glavni ulaz gleda na Trg Nikole Pašića. Dvor, koji je podigao kralj Milan Obrenović u periodu 1881–1884, je bila rezidencija kralja Petra I Karađorđevića (u periodu 1903–1921) i kralja Aleksandra I (1921–1922), a danas je sedište Skupštine grada Beograda.Ovu je zgradu u duhu akademizm

Opširnije




Dom Narodne skupštine

Kamen temeljac za izgradnju zgrade na Trgu Nikole Pašića, današnji Dom Narodne skupštine, položen je 27. avgusta 1907. godine, u prisustvu kralja Petra Prvog Karađorđevića. U temelje zdanja, tom prilikom, ugrađena je povelja sa imenima kralja, mitropolita i glavnog arhitekte Jovana Ilkića.Dom Narodne skupštine izgrađen je u blizini današnjeg Tašmajdanskog parka, mesta gde je 30. novembra 183

Opširnije




Magistrat u Zemunu

Zgrada magistrata sagrađena je od 1823. do 1832. godine po članovima zemunskog graditelja Jozefa Felbera. Oblikovana je u klasicističkom stilu, jednostavno, strogo, simetrično sa plitkim središnjim rizalitom, koji se završava trouglastim zabatom. Građena je opekom u krečnom malteru, sa masivnim zidovima. Međuspratne konstrukcije, svodne i arhitravne imaju barokne odlike. Zgrada je dograđena 1836. godine po planovima koje je

Opširnije




Špirina kuća

Podignuta je oko 1840. godine, kao jedna od prvih visokoparternih porodičnih kuća Starog jezgra Zemuna. Pripadala je bogatoj i uticajnoj zemunskoj porodici Spirta. Oblikovana je u stilu pseudogotike, što je izdvaja i ističe među ostalim zgradama neposredne i šire okoline. Glavna fasada komponovana je u šemi neparnih brojeva, karakterističnoj za period romantizma. U dekorativnoj plitkoj plastici fasada, u obradi građevin

Opširnije




Kuća u Glavnoj 7

Kuća poslovno-stambene namene, podignuta a prelazu XVIII i XIX veka, jedna je od najstarijih sačuvanih kuća glavne trgovačke ulice Zemuna. Oblikovana je u duhu baroka sa elementima klasicizma. Prostorna kompozicija ugaone zgrade odlikuje se jednostavnošću u kojoj se istoče karakterističan strmi krov. Zidana je opekom u blatu. Konstrukcije su joj delimično svodne, a delom arhitravne. Pored arhitektonskih odlika koji je stavljaju u r

Opširnije




Kuća sa sunčanim satom

Podignuta je 1823. godine. Ima podrum ispod dela zgrade, prizemlje i sprat. Dvotraktnog je tipa. Zidana je opekom. Međuspratne konstrukcije su delimično svodne, a delimično arhitravne. Namena je dvojna, u prizemlju lokali, na spratu stanovi. Oblikovana je uu stilu ampira. Glavna fasada ima plitku dekorativnu plastiku. U prostornoj kompoziciji zgrade, ističe se ugaoni erker koji naglašava njen reprezentativni položaj, a poslužio je ko

Opširnije




Kuća Afrodite Bialo

Kuća je podignuta oko 1800. godine. Ima podrum ispod dela zgrade, prizemlje sprat i karakteristični visoki krov. Građena je od tvrdog materijala, dvotraktnog je tipa i dvojne namene. Oblikovana je uu stilu ampira. Fasada je simetrično komponovana sa glavnim kolskim ulazom u sredini. Glavni ulaz ima jednu od najlepših sačuvanih sstilskih kapija u starom jezgru Zemuna. Zgrada predstavlja reprezentativni primerak bolje građanske kuće p

Opširnije




Zemunska tvrđava

Srednjovekovna utvrđenja Zemuna sačuvana su u ostacima citadele tzv. gotskog tipa. Četvorougaoni zamak, sa po jednom kružnom kulom na svakoj strani, sačuvan je u delovima spoljnih zidova i kula u visini do 2 metra. Zamak je orijentisan prema pomoćnim stranama sveta, sa stranama dužine 32.60, 30.15, 32 i 30.80 m i prosečnim promerom kula od 10 m. Zidovi su od lomljenog kamena, obloženi opekom u krečnom malteru. U izvorima se

Opširnije




Kuća porodice Karamata

Kuća se sastoji iz tri dela: prizemnog, jednospratnog sa jednostavnim krovom i jednospratnog sa podrumom i mansardnim krovom. Sva tri dela povezana su jedinstveno obrađenom fasadom i imaju zajednički glavni ulaz. Najviši deo zgrade podigao je 1764. godine imućni zemunski trgovac Kuzman Jovanović. Zgradu je 1772. godine kupio Dimitrije Karamata. Od tada do danas zgrada se nalazi u vlasništvu porodice Karamata.Na plan

Opširnije




Ičkova kuća

Kuća je podignuta 1793. godine. Sastoji se od podruma, prizemlja i sprata formiranog od mansardnog visokog krova. Oblikovana je u stilu klasicizma. Dvotraktnog je tipa i dvojne namene. U prizemlju je bila kafana „Kraljević Marko“, dok je sprat korišćen za stanovanje. Tokom vremena je prepravljana. Kompletna rekonstrukcija i revitalizacija je izvršena osamdesetih godina prošlog veka. Ima sve odlike repreze

Opširnije




Zgrada Zemunske gimnazije

Zgrada Velike realke podignuta je 1879. godine po planovima zagrebačkog arhitekte Nikole Kolara na zemljištu nekadašnjeg kontumaca, koncipirana je reprezentativno i monumentalno i oblikovana u stilu neorenesanse. Svi principi istoricističke arhitekture, kako u kompoziciji, tako i u dekoraciji, dosledno su primenjeni u prostornim i površinskim šemama zgrade. Zgrada Velike realke predstavlja najuspešniji primera

Opširnije




Kuća Mihaila Đurića

Kuća Mihaila Đurića izgrađena je oko 1910. godine po projektu arhitekte Jovana Novakovića. Objekat ima prizemlje, jedan sprat i ugaono kube, čiji karakterističan krov podržavaju poukružni luci iznad arhitravno završenih prozora. Ugao je zaobljen i istaknut balkonima po krivini na prvom spratu i ispred kubeta. Balkon se pojavljuje na fasadi prema Ulici 7. jula, gde se zbog terena u padu suteren pretvara u prizemlje, pa zgrada na ov

Opširnije




Šeik Mustafino turbe

Turbe (mauzolej), na uglu Braće Jugovića i Višnjićeve ulice, sagrađeno je 1783/4. Natpis na ploči iznad ulaza govori da se radi o mestu gde je sahranjen Šeik Mustafa Bagdađanin, derviš sadijskog reda. Turbe je podignuto po nalogu Hasni Efendije (zamenika vezirovog). Uz turbe se nekada nalazila i tekija – zgrada za potrebe obavljanja derviških obreda. U turbetu su sahranjena još dva derviša. Or

Opširnije




Zadužbina Nikole Spasića

Nalazi se u Knez Mihailovoj ulici br. 33. Sagrađena je 1889. po projektu Konstantina A. Jovanovića, kao reprezentativna stambeno-trgovačka zgrada za beogradskog trgovca Nikolu Spasića. Ima podrum, prizemlje, dva sprata, visoko potkrovlje i bočna krila koja formiraju četvrtasto dvorište. U prizemlju su lokali, a u spratnom delu reprezentativni stanovi. Kompozicija i obrada fasada izvedena je u najboljoj tradiciji akademskog arhitekton

Opširnije




Dom Mike Alasa

Zgradu je podigao Mihailo Petrović, prof. Univerziteta, po planovima arh. Petra Bajalovića, 1910. godine, Zidana je opekom u krečnom malteru sa drvenim mmeđuspratnim konstrukcijama i pruskim svodovima, pokrivena ravnim crepom. Mihailo Petrović, popularno zvani Mika Alas, jedan od najznačajnijih ličnosti srpske i jugoslovenske matematičke nauke, proveo je u ovoj kući, osim studija u Parizu i putovanja, ceo svoj život. U njoj je stvorio n

Opširnije




Stara kuća na Varoš kapiji

Nalazi se u Gračaničkoj ulici br. 10. Sagrađena je krajem XVIII veka kao porodična stambena kuća, a obnovljena je oko 1830. Ima podrum, prizemlje i sprat. Zidana je u bondručnom konstruktivnom sistemu, jednostavno komponovanih masa, sa visokim dvoslivnim krovom. Glavni trakt sa bočno postavljenim ulazom okrenut je prema ulici, dok je južno bočno krilo uvučeno u dvorište. Na spratnom delu kuće, prema dvorištu, nalazio se t

Opširnije




Prva varoška bolnica

Sagrađena je 1868. na inicijativu kneza Mihaila Obrenovića, po projektu Jovana Frencla, kao prva bolnica „varoši i okruga Beograda“, projektovana po ugledu na građevine iste namene u tadašnjoj Austrougarskoj. Građena je sredstvima i prilozima svih slojeva srpskog društva, ujedinjenog u želji za podizanjem zdravstvenog nivoa i izgradnjom prve moderne bolnice. Donedavno se u zgradi nalazila Očna klinika, danas

Opširnije




Dome Jovana Cvijića

Sagrađen je 1905. kao porodična stambena kuća sa suterenom, visokim prizemljem i baštom. U ovoj kući je živeo i radio poznati srpski naučnik Jovan Cvijić (1865–1927), istraživač i autor velikog broja radova iz oblasti geografije i geologije. Od 1967. u njoj se nalazi memorijalni Muzej Jovana Cvijića. Skladnih proporcija, dobro uklopljena sa susednim zgradama malog trga Kopitareve gradine u jedinstven urbanistički ambijent,

Opširnije




Zgrada stare telefonske centrale

Zgrada je podignuta 1908. godine po projektu arhitekte Branka Tanazevića kao dvospratna građevina. Treći sprat je dozidan 1925. godine po projektu istog arhitekte. Oblikovana je u srpsko-vizantijskom stilu. Specijalno projektovana i građena za telefonsku centralu prva je zgrada ove namene u Srbiji. Osim toga, predstavlja posebno stilsko i autorsko ostvarenje u beogradskoj arhitekturi, a arhitektu Branka Tanazevića predstavlja kao jednog od g

Opširnije




Doktorova kula

Nalazi se na Guberevcu (Kneza Miloša 103). Sagrađena je 1824. na do tada potpuno nenaseljenom mestu. Podigao ju je dr Vito Romita, Italijan, jedan od prvih lekara obnovljene Srbije. Iako stambene namene, zgrada je imala odlike kule – četvrtasti oblik, spoljne zidove od neobrađenog kamena i relativno male prozore, pa je u narodu prozvana Doktorova kula. Građena je od kamena i opeke, pravougaone je osnove i ima podrum, prizemlje i

Opširnije




Zgrada Prve srpske opservatorije

Nalazi se u Bulevaru oslobođenja br. 8. Po osnivanju Provizorne astronomske i meteorološke opservatorije 1887. u Beogradu, pristupilo se pripremama za podizanje zgrade za njen smeštaj. Zgrada Meteorološke opservatorije sagrađena je 1890–91. kao paviljon sa spratom manje površine od prizemlja, prema projektu arhitekte Dimitrija T. Leka, a po skici njenog osnivača, profesora Milana Nedeljkovića. Izvedena je u d

Opširnije




Zgrada Treće beogradske gimnazije

Sagrađena je 1906. prema projektu arhitekata Dragutina Đorđevića i Dušana Živanovića, a radove je izveo preduzimač Vasa Tešić. Arhitektonski je oblikovana u stilu akademizma. Ima prizemlje i sprat. Koncipirana je kao slobodna građevina, povučena prema ulici, sa osnovom u obliku ćiriličnog slova „Š“, koja obuhvata glavni podužni trakt sa naglašenim centralnim rizalitom i tri poprečna dvori&scar

Opširnije




Zgrada Oficirske zadruge

Nalazi se u Masarikovoj ulici br. 4. Podignuta je 1908. prema projektu Svetozara Jovanovića, uz saradnju Danila Vladisavljevića i Vladimira Popovića. Koncipirana je kao ugaoni objekat poslovno-trgovačke namene. Ima podrum, suteren, prizemlje i dva sprata. Oblikovana je sa stilskim obeležjima secesije. U prostornom komponovanju izvršeno je logično razdvajanje funkcije radnog dela, smeštenog na krajevima bočnih krila, od sredi&

Opširnije




Zgrada Ministarstva pravde

Zgrada u ulici Terazije broj 41 podignuta je 1883. godine za potrebe Ministarstva pravde, prema projektu arhitekte Svetozara Ivačkovića. Njeno građenje vremenski se poklapa s proglašenjem Kraljevine Srbije i podizanjem palate Starog dvora u neposrednoj blizini, čime je na potezu Terazija postepeno stvaran reprezentativno-administrativni centar prestonice. Zgrada je projektovana kao jednospratni objekat, kome je naknadno dograđeno jedn

Opširnije




Zgrada Ministarstva prosvete

Zgrada je sagrađena 1870-1871. godine po projektu arhitekte Aleksandra Bugarskog. Odmah po podizanju zgrada je postala sedište Ruskog Carskog konzulata u Beogradu, a nakon 1877. godine adaptirana je za potrebe smeštaja Zavoda za srpsku siročad. Ministarstvo prosvete uselilo se u ovu zgradu 1879. i u njoj ostalo sve do 1952. godine. Zgrada je nakon podizanja doživela brojne dogradnje i prepravke uslovljene potrebama i značajem in

Opširnije




Beogradska zadruga

Zgrada je podignuta 1905-1907. godine po projektu arhitekata Andre Stevanovića i Nikole Nestorovića. Oblikovana je u akademskom maniru XX veka, bogato ukrašena plastičnom dekoracijom na fasadama i u reprezentativnom delu enterijera. Projektovana je kao munumentalna ugaona palata, sa tri trakta u osnovi. Građena je tada najmodernijim građevinskim postupkom, upotrebom armiranog betona, prvi put u Beogradu i obradom fasade u vešta

Opširnije




Konak kneza Miloša

Gradnja konaka u okviru dvorskog kompleksa u Topčideru trajala je od 1831. do 1834. godine. Neposredno po završetku radova konak je preuzeo ulogu zvanične rezidencije kneza Miloša Obrenovića, koju je do tada imao Konak kneginje Ljubice. Izveden je prema projektu Janje Mihailovića i Nikole Đorđevića, dok se Hadži Nikola Živković, glavni knežev neimar, pominje kao nadzornik radova. Po svojoj nameni i arhitektonskom konceptu

Opširnije




Zgrada Ilegalne partijske štamparije

Porodičnu vilu sa tajnom prostorijom za smeštaj ilegalne štamparije KPJ podigao je CK KPJ 1940-41. godine po idejama Svetozara Vukmanovića-Tempa i Đorđa Andrejevića-Kuna. Tajna prostorija, planom arhitekte Đorđa Staševskog nepredviđena, izvedena je u toku radova. U toj zgradi štamparija je radila od 1.8.1941. - 31.8.1944. godine i nikad nije otkrivena od neprijatelja. U štampariji su radili narodni heroj

Opširnije




Tvrđavski top

Tvrđavski top je težak nekoliko tona i dobar je primer odbrambene artiljerije s kraja XVIII veka. Donet je s druge lokacije, pažljivo je rekonstruisan i danas predstavlja ukras južnog dela Gornjeg grada i svojevrsnu atrakciju Tvrđave.

Opširnije




Barokna kapija

Tokom velike austrijske rekonstrukcije Beogradske tvrđave, u prvoj polovini XVIII veka, na osnovu projekta Nikole Doksata de Moreza Austrijanci su u jugoistočnom bedemu, radi simetrije sa glavnom tvrđavskom kapijom – Stambol kapijom, otvorili novu kapiju. Na spoljnoj strani jugoistočnog bedema vide se opekom zazidani ostaci te kapije koja je arheološki istražena i rekonstruisana. Prilikom rekonstrukcije otkriveni su ostaci origi

Opširnije